Održivi razvoj    Intervju sa Natašom Gligorijević: Ciljevi održivog razvoja – svetski, a naši

Intervju sa Natašom Gligorijević: Ciljevi održivog razvoja – svetski, a naši

scroll down for English

Zašto nam je važan održivi razvoj?

Džefri Saks u svojoj knjizi „Doba održivog razvoja“ ističe da je održivi razvoj centralni koncept našeg doba. Usvajanjem ciljeva održivog razvoja, države članice UN-a usmerile su pravac ne samo globalnog, već i nacionalnog društvenog i ekonomskog razvoja. Iako Ustav Republike Srbije u članu 97 navodi da je Republika Srbija nadležna za održivi razvoj, Srbija nema definisane nacionalne prioritete razvoja.

Glavni efekat dostizanja ciljeva održivog razvoja (COR) je kvalitetniji život građana. Posebno važna tema treba da bude smanjenje siromaštva, imajući u vidu da oko pola miliona građana Srbije živi ispod linije apsolutnog siromaštva. Pred nama su izazovi zelene i digitalne tranzicije. Ograničeni prirodni resursi su postali meta i predmet netransparentnih investicija i privatizacija. Ukoliko želimo da govorimo o dostizanju ciljeva održivog razvoja, moramo hitno da preduzmemo sve mere radi smanjenja zagađenja vazduha, vode i zemljišta i adaptacije na klimatske promene. Nacionalna strategija zaštite kvaliteta vazduha još uvek nije usvojena. Moramo se usmeriti na razvoj čiste energije i obezbedjivanje pravedne energetske tranzicije, očuvanja biodiverziteta, razvoj cirkularne ekonomije.

Za dostizanje ciljeva održivog razvoja važne su mreže znanja i mreže zainteresovanih strana kako bi se odgovorilo na složene izazove održivog razvoja. Tu se, pre svega, misli na saradnju javnog i privatnog sektora, akademske zajednice, i organizacija civilnog društva i građana. Lokalne vlasti imaju izuzetno važnu ulogu u procesu sprovođenja ciljeva održivog razvoja. Sve lokalne politike, lokalni planovi razvoja i odluke moraju da doprinesu zdravom i kvalitetnom životu gradjana.

Koji je potencijal Međusektorske radne grupe (MSRG) za održivi razvoj? Šta MSRG može da uradi?

Međusektorska radna grupa za održivi razvoj osnovana je sredinom 2020. godine. Radnom grupom koordinira Centar za održivi razvoj Srbije. Osnivanje Međusektorske radne grupe pokazuje spremnost Konventa da aktivno utiče na unapređenje javnih politika u Srbiji uzimajući u obzir ekonomske, društvene i ekološke aspekte ciljeva održivog razvoja. Svoje strateške ciljeve MSRG za održivi razvoj realizuje kroz zagovaračke i analitičke aktivnosti bazirane na ekspertizi svojih članova. Imajući u vidu neophodnost nacionalizacije Agende 2030 i korišćenje ciljeva održivog razvoja pri formulisanju nacionalnih razvojnih prioriteta i politika, Konvent i MSRG za održivi razvoj su u martu 2021. godine, u dijalogu sa predsednicom Vlade pokrenuli inicijativu za izradu strategije održivog razvoja Srbije. Međusektorska radna grupa za održivi razvoj će u narednom periodu aktivno pratiti unapređenje institucionalnog okvira za sprovođenje ciljeva održivog razvoja, čime se direktno i indirektno doprinosi napretku pregovaračkog procesa sa Evropskom unijom. S druge strane, aktivno ćemo ispratiti proces izrade Dobrovoljnog nacionalnog izveštaja za sprovodjenje Agende 2030. Pored aktivnosti usmerenih na državne organe i institucije, smatramo da je važno da se obratimo i građanima i približimo im Agendu 2030. Jedna od važnih aktivnosti koja je započeta 2021. godine u saradnji sa Istraživačkim centrom Petnica je obrazovni program „Znanje za održivi razvoj“ namenjen srednjoškolcima, čime doprinosimo obrazovanju budućih generacija za održivi razvoj.

Šta je domet organizacija civilnog društva (OCD)? Šta OCD mogu da urade kako bi pomogle ostvarivanje ciljeva održivog razvoja?

Organizacije civilnog društva imaju veoma značajnu ulogu u procesu dostizanja ciljeva održivog razvoja i sprovodjenja Agende 2030 u Srbiji. Ulogu civilnog sektora možemo posmatrati u kontekstu aktivnosti usmerenih ka nacionalnom nivou, lokalnom nivou i neposrednom kontaktu sa građanima. Svojim proaktivnim odnosom sa institucijama i kroz inicijative na nacionalnom nivou, OCD mogu doprineti da ciljevi održivog razvoja postanu integralni deo javnih politika, a potom i da se sprovođenje javnih politika odvija na transparentan način u duhu UN Agende 2030, koja u središte svih reformskih procesa stavlja pojedinca. Na lokalnom nivou OCD imaju važnu ulogu u uticaju na lokalne samouprave prilikom kreiranja razvojnih planova i politika, kako bi razvojni i investicioni prioriteti bili u skladu sa realnim potrebama i mogućnostima lokalnih zajednica, stalno apelujući na važnost ekološke dimenzije razvojih procesa i uticaja na javno zdravlje građana i građanki. S druge strane, OCD predstavljaju čuvare participativnog procesa u lokalnim zajenicama, jer svojim angažovanjem omogućuju da građani budu informisani i uključeni u donošenje odluka koje imaju dugoročne posledice po njihove živote. Bez transparentonosti i uključivanja građana u procese odlučivanja nema održivog razvoja, a tu je uloga organizacija civilnog društva ključna. Pokretanjem inicijative za izradu Startegije održivog razvoja pred Vladom Republike Srbije, Nacionalni konvent o EU je kroz MSRG za održivi razvoj pokazao koliko je značajna uloga civilnog sektora u dostizanju ciljeva održivog razvoja.

Koja je veza COR-a i Zelene agende za Zapadni Balkan?

Dostizanje ciljeva održivog razvoja i proces evropskih integracija su dva komplemetarna procesa. U novembru 2020. godine usvojena je Zelena agenda za Zapadni Balkan, kojoj je prethodio Evropski zeleni dogovor, predstavljen od strane Evropske komisije krajem 2019. godine. Oba dokumenta pokazuju da će se razvojne politike na nivou Evropske unije i zemalja članica kreirati u skladu sa ciljevima održivog razvoja i Agendom 2030 UN-a, a takav pristup se očekuje i od država kandidata za članstvo. Okosnica Zelene agende za Zapadni Balkan su zelena i digitalna tranzicija. Otvara se put za razvoj cirkularne ekonomije, biodiverziteta, održive poljoprivrede. Jedan od važnijih koraka, odnosno mera, je usklađivanje sa zakonom EU o klimatski neutralnoj Evropi do 2050. godine. Očekuje se definisanje klimatskih i energetskih prioriteta do 2030. godine, a sve u cilju postizanja i promovisanja dekarbonizacije u regionu.

SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS – NATIONALIZATION IN FOCUS

Interview with Nataša Gligorijević, Coordinator of the Multi-sectoral Working Group for Sustainable development

Why sustainable development matters?

In his book “The Age of Sustainable Development”, Jeffrey Sachs points out that sustainable development is the central concept of our time. By adopting the goals of sustainable development, the UN member states have set the direction of global and national socio-economic development. Although the article 97 of the Constitution of the Republic of Serbia states that the Republic of Serbia is responsible for sustainable development, Serbia did not define national development priorities.

The main effect of achieving the sustainable development goals (SDGs) is better life quality for the citizens. Poverty reduction should be a particularly important topic, bearing in mind that about half a million Serbian citizens live below the absolute poverty line. We face the challenges of green and digital transition. Limited natural resources have become the target and subject of non-transparent investments and privatizations. If we want to talk about achieving the goals of sustainable development, we must urgently take all measures to reduce air, water and soil pollution and adapt to climate change. The national strategy for air quality protection has not yet been adopted. We must focus on the development of clean energy and ensuring a fair energy transition, preservation of biodiversity, and development of the circular economy.

Building knowledge networks and stakeholder networks are vital for achieving the sustainable development goals in order to respond to the complex challenges of sustainable development. This primarily refers to the cooperation of the public and private sector, the academic community, and civil society organizations and citizens. Local authorities have an extremely important role in the process of implementing the sustainable development goals. All local policies, local development plans and decisions must contribute to a healthy and quality life for citizens.

What is the potential of the Multi-sectoral Working Group (MSWG) for Sustainable development? What can MSWG do?

MSWG for sustainable development was established in mid-2020. The working group is coordinated by the Center for Sustainable Development of Serbia. The establishment of the MSWG demonstrates the readiness of the Convention to actively influence the improvement of public policies in Serbia, considering the economic, social and environmental aspects of sustainable development goals. MSWG achieves its strategic goals for sustainable development through advocacy and analytical activities based on the expertise of its members. Having in mind the necessity of nationalization of the Agenda 2030 and referring to the sustainable development goals in formulating national development priorities and policies, in March 2021, the Convention and the MSWG for Sustainable Development, in dialogue with the Prime Minister, launched an initiative to develop a sustainable development strategy for Serbia. In the coming period, the MSWG for sustainable development will actively monitor the improvement of the institutional framework for the implementation of sustainable development goals, which directly and indirectly contributes to the progress in the EU accession process. On the other hand, we will actively follow the process of drafting the Voluntary National Report for the implementation of the Agenda 2030. In addition to activities aimed at state bodies and institutions, we believe it is important to engage citizens and bring them closer to the Agenda 2030. In cooperation with the Petnica Research Center, the educational program “Knowledge for Sustainable Development” is intended for high school students, which contributes to the education of future generations on the topic of sustainable development.

What can CSOs do to help achieve sustainable development goals?

Civil society organizations have a very important role in achieving the sustainable development goals and implementation of the Agenda 2030 in Serbia. The role of the civil sector can be assessed in the context of activities aimed at the national level, local level and through direct contact with citizens. Through their proactive approach towards the institutions and through initiatives at the national level, CSOs can contribute SDGs becoming an integral part of public policies, and then to implementing public policies in a transparent manner in the spirit of Agenda 2030, which puts an individual at the center of all reform processes. At the local level, CSOs have an important role in addressing local governments when creating development plans and policies, so that development and investment priorities are in line with the real needs and opportunities of local communities, constantly appealing to the importance of the environmental dimension of development processes and public health of citizens. On the other hand, CSOs are the guardians of the participatory process in local communities, because their engagement enables citizens to be informed and involved in decision-making that has long-term consequences on their lives. Without transparency and the involvement of citizens in decision-making processes, there is no sustainable development, and the role of civil society organizations is crucial in this case. By launching the initiative for drafting the Sustainable Development Strategy before the Government of the Republic of Serbia, the National Convention on the EU, through the MSWG for Sustainable Development, showed how important the role of the civil sector is in achieving the SDGs.

What is the relation between the SDGs and the GreenAgenda for the Western Balkans?

Achieving the goals of sustainable development and the process of European integration are two complementary processes. The Green Agenda for the Western Balkans was adopted in November 2020, and was preceded by the European Green Agreement, presented by the European Commission at the end of 2019. Both documents show that development policies at the level of the European Union and member states will be created in accordance with the SDGs and the UN Agenda 2030. Such an approach is also expected from a candidate country. The backbone of the Green Agenda for the Western Balkans is the green and digital transition. The way is opened for the development of the circular economy, biodiversity, sustainable agriculture. One of the most important steps, or measures, is the harmonization with the EU law on climate-neutral Europe by 2050. Climate and energy priorities are expected to be defined by 2030, all with the aim of achieving and promoting decarbonization in the region.

Add Comment